İsviçre’de devlet tarafından tanınan bir dini cemaate resmi olarak kayıtlı olan vatandaşlar, yaşadıkları kantonun kurallarına göre kilise vergisi ödemekle yükümlü. Vergi, devlet tarafından diğer vergilerle birlikte tahsil edilerek ilgili dini kuruluşa aktarılıyor.
Ödenecek tutar ise kantona ve gelir düzeyine göre değişiyor. Kilise vergisi, kişinin gelirinin yaklaşık yüzde 1 ila yüzde 3’ü arasında hesaplanabiliyor. Yüksek yaşam maliyetinin hâkim olduğu ülkede bu ek yük, bazı vatandaşları resmi üyeliklerini sonlandırmaya yöneltiyor.
Kiliseden ayrılanların sayısı rekor seviyeye ulaştı
Yerel medya kuruluşu Le News’in aktardığı verilere göre, 2023 yılında 67 bin 497 kişi Katolik Kilisesi’nden ayrıldı. Bu sayı, bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıktı. Aynı dönemde 39 bin 517 kişi de Protestan kiliselerinden ayrıldı. Böylece 2023 yılı boyunca yaklaşık 100 bin kişi resmi olarak kilise üyeliğini sonlandırdı.
İsviçre Pastoral Sosyoloji Enstitüsü (SPI) verilerine göre, kiliseden ayrılma oranının en yüksek olduğu kanton ise yüzde 4,5 ile Basel-Stadt oldu. Kuzey İsviçre’de bulunan bu kantonda vatandaşlar, resmi bir başvuru yaparak kilise üyeliklerini sonlandırabiliyor ve böylece kilise vergisi ödeme yükümlülüğünden çıkabiliyor.
Tek neden vergi değil
Resmi istatistikler, insanların kiliseden ayrılma gerekçelerini tek tek ortaya koymasa da, Religion Watch tarafından yayımlanan değerlendirmeler, kilise vergisinin uygulandığı kantonlarda üyelikten ayrılma oranlarının daha yüksek olduğuna işaret ediyor.
Uzmanlara göre ise bu artış yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanmıyor. Toplumdaki sekülerleşmenin hız kazanması, dini kurumlara duyulan güvenin azalması ve geçmiş yıllarda kiliselerde ortaya çıkan çeşitli skandallar da insanların dini kurumlarla bağlarını koparmasında etkili oluyor.
Nitekim anketler, İsviçre’de kendisini herhangi bir dine bağlı görmeyenlerin sayısının da yükseldiğini gösteriyor. 2022 verilerine göre nüfusun yaklaşık yüzde 34’ü kendisini ateist ya da herhangi bir dine mensup olmayan birey olarak tanımlıyor. Bu da ülkede yaşanan değişimin yalnızca vergi yükünden kaçınma eğilimiyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir dönüşümün de yaşandığını ortaya koyuyor.
